instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny –
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Bez czarny (Sambucus nigra)

 

  • Rodzina: piżmaczkowate – Adoxaceae, (przewiertniowate – Caprifoliaceae)
  • Synonimy: dziki bez czarny
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony.
  • Występowanie na świecie: Euroazja, Ameryka Północna w strefie klimatu umiarkowanego.
  • Występowanie w Polsce: pospolity na terenie całego kraju, w górach po regiel górny, od piętra pogórza zastępuje go bez koralowy.
  • Siedliska: w lasach liściastych i mieszanych, często nadrzeczne zarośla i polany, gruzy, wysypiska, miejsca zaniedbane związane z działalnością człowieka, na glebach próchnicznych o odczynie obojętnym, jest wskaźnikiem dużej wilgotności gleby.
  • Charakterystyka ogólna: Niewysoki, nieregularny krzew lub małe drzewo wysokości 3 – 10 m. Kora szara, głęboko spękana, pędy szare z dużymi przetchlinkami, pąki na pędach ustawione są naprzeciwlegle.
  • Liście: długości 10-30 cm, nieparzystopierzasto złożone z (3), 5, (7) listków, eliptycznych, zaostrzonych, brzegiem piłkowanych, z góry ciemnozielone, pod spodem jaśniejsze, zawierają olejki lotne, przy roztarciu wydają nieprzyjemny zapach.
  • Kwiaty: promieniste małe, białe lub kremowe, z żółtymi pręcikami, owadopylne, o specyficznym zapachu. Zebrane są w szerokie, płaskie baldachy, średnicy 10 – 20 cm, kwitnie maj - czerwiec (lipiec).
  • Owoce: wielonasienne, czarne, jajowate pestkowce, średnicy 6-8 mm zebrane w zwieszające się owocostany, pora owocowania przypada na lipiec – sierpień, zawierają witaminę C i witaminę A. Nasiona dojrzewają w sierpniu, wrześniu.
  • Wykorzystanie: roślina lecznicza i trująca, z kwiatów i owoców robi się syropy na przeziębienia i problemy trawienne, jednak niedojrzałe owoce mogą wywołać nudności. Cenny pokarm dla ptaków. W kosmetyce stosowy w preparatach do zwalczania cellulitu.
  • Ciekawostki: – kwitnienie rozpoczyna fenologiczną fazę lata. Jedna z najstarszych roślin leczniczych, dawniej rośliny otaczano czcią, a zabiegi uzdrawiające przeprowadzano przy krzewach „bzowiny” jak nazywano bez czarny.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.