instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny –
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior)

  • Rodzina: oliwkowate – Oleaceae
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony
  • Występowanie na świecie: Europa z wyjątkiem najgorętszych, najbardziej południowych wybrzeży Morza Śródziemnego i najzimniejszej płn. Skandynawii i Płw. Kola poza tym Azja Mniejsza, zach. Iran, Kaukaz, Zakaukazie.
  • Występowanie w Polsce: na terenie całego kraju.
  • Siedliska: porasta żyzne wilgotne a nawet mokre gleby. Tworzy zespół łęgu wiązowo-jesionowego, czasami jako domieszka w łęgach wierzbowo-topolowych, niskich grądach i olsach.
  • Charakterystyka ogólna: drzewo dorastające do 30-40 m wysokości o grubych konarach. Korona duża, luźna, jajowata. Pędy nagie, zielonkawoszare, pączki czarne. Kora u młodych okazów gładka, popielato szara na pniu, potem bardziej spękana.
  • Liście: długości 30-40 cm złożone z 7-15 par listków. Listki piłkowane, siedzące, 5-10 cm długości i do 4 cm szerokości. Listek szczytowy na ogonku. Rozwijają się późno - w drugim tygodniu maja. Jesienią gubi liście jako jedno z ostatnich drzew, które aż do opadnięcia pozostają zielone.
  • Kwiaty: niepozorne, bezokwiatowe, zebrane w wiechy. Roślina poligamiczna tzn. ten sam okaz produkuje zarówno kwiaty męskie, żeńskie i obupłciowe. U jednego osobnika często dominuje tylko jedna kategoria, stąd bywa uznawany za praktycznie dwupienny. Kwitnie w końcu kwietnia i na początku maja przed rozwojem liści.
  • Owoce: to brązowe skrzydlaki do 4 cm długie. Owocują we wrześniu i październiku często pozostają na drzewie do wiosny.
  • Wykorzystanie: dostarcza elastycznego i twardego drewna stosowanego m.in. do produkcji mebli, nart, kijów bilardowych. Z kory 2-4 letnich pędów pozyskuje się preparat będący namiastką chininy. W szkółkarstwie stosowany do nasadzeń krajobrazowych w parkach i większych ogrodach. Jako przedstawiciel rodziny oliwkowatych stanowi podkładkę nie tylko pod obce, bardziej ozdobne gatunki jesionów, ale także pod ligustry, lilaki i śniegowce (Chionanthus). Ma rozległy i płytki system korzeniowy, przez co przyczynia się do silnego osuszania terenu.
  • Okazy pomnikowe w Polsce: Ogromne, prastare jesiony spotkać można w Istebnej (50 m wysokości), Motarzynie pod Koszalinem (700 cm obwodu), Kopczyłowie k. Poznania (560 cm obwodu), Wiśniowej pod Rzeszowem (560 cm obwodu), Szczepowie koło Zielonej Góry (36 m wys., 330 cm obwodu).

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.