instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Klon jawor (Acer pseudoplatanus)

 

  • Rodzina: mydleńcowate – Sapindaceae, (klonowate – Aceraceae)
  • Synonimy: klon jaworowy
  • Nazwy zwyczajowe: jawor
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony
  • Występowanie na świecie: naturalnie w środkowej Europie i północnym Kaukazie, poza tym zawleczony.
  • Występowanie w Polsce: głównie w górach do 1500 m n.p.m. oraz na niżu z wyjątkiem płn.- wsch. części kraju. Przez Polskę przechodzi północna granica zasięgu tego gatunku.
  • Siedliska: Rośnie na glebach umiarkowanie kwaśnych do zasadowych. W granicach zasięgu w grądach i buczynach czasem w lasach łęgowych.
  • Charakterystyka ogólna: drzewo do 35 m wysokości i pierśnicy 90 (100) cm o prostym pniu i szerokiej, wysoko osadzonej koronie. Do 20 roku życia rośnie szybko, około 100 lat wzrost ustaje, żyje do 300 lat. Kora jasno szara (łaciata), u starszych drzew łuszcząca się dużymi, cienkimi płatami, na pędach jednorocznych zielona, gładka, na starszych gałęziach czerwona z korkowymi brodawkami.
  • Liście: duże dłoniaste, średnicy 5–8 (12) cm, bardzo zmienne w kształcie, 3-5 klapowe, dość sztywne, z górnej strony ciemnozielone, matowe, spodem sinawe lub czerwonawe, brzegiem karbowano-piłkowane, górą zaokrąglone i wyciągnięte w ostry wierzchołek, wcięcia między klapami ostre. Ogonki liściowe nie zawierają przewodów mlecznych.
  • Kwiaty: żółtawo-zielone zebrane w zwisające wiechy przypominające grona, zwykle obupłciowe, niekiedy jednopłciowe, owadopylne. Na otwartej przestrzeni zaczyna kwitnąć w wieku 25-30 lat, w zwartym drzewostanie w wieku 40 lat. Kwitnie w maju po rozwinięciu się liści
  • Owoce: dwuskrzydlaki z okrągłymi kulistymi orzeszkami, dojrzewają we wrześniu i październiku, przez zimę częściowo pozostają na drzewie.
  • Wykorzystanie: drewno wysoko cenione w przemyśle meblarskim i do produkcji instrumentów muzycznych. Powstały liczne odmiany ogrodowe o barwnych liściach.
  • Ciekawostki: nazwa łacińska pseudoplatanus znaczy fałszywy platan i nawiązuje do podobieństwa w cechach budowy kory i liści platana i klonu jawora.
  • Okazy pomnikowe w Polsce: Przesieki gm. Krzyż Wielkopolski – drzewo ma około 300 lat, 28 m wysokości i 629 cm obwodu. W Wilanowie w powiecie drezdenecko – strzeleckim rośnie drzewo mające około 200 lat i 477 cm średnicy.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.