instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Olsza szara (Alnus incana)

 

  • Rodzina: brzozowate - Betulaceae
  • Synonimy: olsza biała
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony
  • Występowanie na świecie: zajmuje większy obszar niż olsza czarna. Zasiedla całą półkulę północną. W Europie pospolita poza krańcami południowo zachodnimi. Sięga aż do zach. Syberii. W Karpatach dochodzi do 1280 m npm.
  • Występowanie w Polsce: pospolicie na południu, na północy od Pojezierza Suwalskiego po zachodniopomorskie i Wielkopolskę. W Bieszczadach bardzo ekspansywna (zarasta pastwiska).
  • Siedliska: wilgotne miejsca wzdłuż rzek i strumieni. Nie toleruje gleb kwaśnych, torfiastych, suchych i jałowych. Rośnie w zbiorowiskach łęgów podgórskich i górskich, tworzy olszynki karpackie - Alnetum incanae. Ma mniejsze wymagania glebowe od olszy czarnej. Gatunek pionierski.
  • Charakterystyka ogólna: drzewo do 20 m wys. i pierśnicy 50 cm. Czasami wysoki, wielopniowy krzew. Odrośla tworzą się z pnia jak i z korzeni. Korona jajowata, Kora gładka, szaro popielata. Młode gałązki omszone. Żyje do 50-60 lat.
  • Liście: jajowate lub szerokoeliptyczne, bez charakterystycznego wcięcia na szczycie jak u olchy czarnej, od spodu szare i drobno omszone. Brzeg podwójnie piłkowany. Młode liście obustronnie omszone.
  • Kwiaty: żeńskie zebrane w kwiatostany (szyszeczki) i umieszczone po 4-8 na pędach, osadzone na krótkich szypułkach, powyżej nich kwiatostany męskie, walcowate, zwisające. Kwitnie marzec-kwiecień (2-3 tygodnie wcześniej niż u olsza czarna). Kwitną już okazy 10-15 letnie.
  • Owoce: małe orzeszki, nieco szerzej uskrzydlone i delikatniejsze niż u olszy czarnej, dojrzewają październik-listopad. Owocostany - siedzące szyszeczki zebrane po 4-8 szt.
  • Wykorzystanie: ważne drzewo do rekultywacji nieużytków poprzemysłowych, ale również roślina ozdobna, wyselekcjonowano liczne kultywary np.: o postrzępionej blaszce liściowej: ‘Laciniata' czy żółtej przez cały okres wegetacji 'Aurea' i o płaczącym pokroju 'Pendula'.
  • Ciekawostki: Jako gatunek pionierski po II wojnie światowej w Bieszczadach i Beskidzie Niskim opanowała 30 tysięcy hektarów opuszczonych gruntów. Amerykańskie plemię Indian Nawaho produkuje czerwony barwnik ze sproszkowanej kory olszy szarej. Tworzy mieszańce z olszą czarną (Alnus x pubescens Tausch.). Pyłek ma właściwości uczulające.
  • Okazy pomnikowe w Polsce: Tatrzański Park Narodowy – wiek drzewa ok. 110 lat, 28 m wys., 150 cm obwodu (dane z 1991roku); leśnictwo Stolec, pow. Sieradz, woj. łódzkie. – wiek około 150 lat, wys. ok. 20 m, obwód 290 m.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.