instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny –
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Szakłak pospolity (Rhamnus cathartica)

 

  • Rodzina: szakłakowate - Rhamnaceae
  • Synonimy: Rhamnus catharcticus L
  • Nazwy zwyczajowe:
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony.
  • Występowanie na świecie: w Europie, Zachodniej Azji i Afryce Północnej.
  • Występowanie w Polsce: pospolity na niżu, na pogórzu spotykany rzadziej.
  • Siedliska: w lasach i zaroślach, na kamienistych zboczach na glebach suchych do wilgotnych o odczynie zasadowym do obojętnego. Spotykany w zakrzewieniach śródpolnych głównie w miejscach zacisznych.
  • Charakterystyka ogólna: Krzew lub małe drzewko do 6 m wysokości, pędy zakończone ostrym cierniem, pączka szczytowego brak. Kora popielatoszara, często brązowa plamista, gładka, przedchlinki wrzecionowate, małe, szare, nieliczne.
  • Liście: eliptyczno jajowate, długości 3 - 6 cm, szerokości 1,5 - 3 cm z zaokrągloną podstawą, brzegiem równo piłkowane, łukowato unerwione. Górna strona liści ciemnozielona, dolna jasnozielona, naga, nerwów bocznych 2 – 4 par. Opadają w jesieni nie zmieniając zabarwienia.
  • Kwiaty: drobne żółtawozielone, wyrastają w pęczkach z kątów liści, rozdzielnopłciowe, rzadziej obupłciowe, czasem występuje dwupienność. Kwitnie w maju i czerwcu.
  • Owoce: kuliste pestkowce średnicy 6 – 8 mm, początkowo czerwone, później granatowoczarne, długo pozostające na krótkiej, cienkiej szypułce, są trujące. Owocuje we wrześniu. Nasiona przechowywane na sucho przelegują rok po wysiewie.
  • Własności trujące: zbyt duża dawka surowca może wywołać ostrą biegunkę i krwotok wewnętrzny, przez co jego stosowanie powinno być skonsultowane z lekarzem.
  • Wykorzystanie: roślina lecznicza zawierająca w owocach glikozydy stosowane jako środek przeczyszczający, preparaty z szakłakiem pospolitym mają za zadanie pobudzić perystaltykę jelit. Krzew o małych wymaganiach względem gleby i klimatu, rośnie szybko, dobrze znosi strzyżenie i formowanie, nadaje się na żywopłoty.
  • Ciekawostki: żyje około 100 lat, w starożytności odwarami z kory farbowano len na żółty lub czarny kolor, a owoce służyły do barwienia wełny na brunatnoszary kolor. Jest przejściowym żywicielem rdzy koronowej owsa, w niektórych krajach jest ustawowo zwalczany. Ciernie w rozgałęzieniach pędów pozwalają odróżnić krzewy tego gatunku od podobnej kruszyny pospolitej.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.