instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

KOLEKCJA ROŚLIN WRZOSOWATYCH

- składa się z 616 taksonów spośród 21 rodzajów. Najbardziej atrakcyjny jest rodzaj Rhododendron (różanecznik i azalia). Dotychczas zgromadzono 112 gatunków botanicznych, 171 odmian uprawnych różaneczników zimozielonych oraz 130 odmian azalii.

Rodzina roślin wrzosowatych (Ericaceae) liczy ponad 3500 gatunków. Na kuli ziemskiej rośliny wrzosowate istniały już 65 mln lat temu. Reprezentowane są przez drzewa, krzewy, krzewinki oraz byliny. Prawie wszystkie wymagają gleb o kwaśnym odczynie, pH 3.5-5.5. Najliczniejszy jest rodzaj różanecznik (Rhododendron), (około 1000 gatunków) oraz wrzosiec (Erica), (około 640). Najbardziej znane gatunki we florze Polski to: wrzos pospolity (Calluna vulgaris), borówka czarna (Vaccinium myrtillus) i borówka czerwona (Vaccinium vitis-idaea).

W Ogrodzie Botanicznym rodzina wrzosowatych reprezentowana jest przez ponad 616 taksonów należących do 21 rodzajów:

  1. Andromeda (Modrzewnica)
  2. Arctostaphylos (Mącznica)
  3. Bruckenthalia (Brukentalia)
  4. Calluna (Wrzos)
  5. Chamaedaphne (Chamedafne)
  6. Daboecia (Dabecja)
  7. Elliottia (Eliotia)
  8. Enkianthus (Enkiant)
  9. Erica (Wrzosiec)
  10. Gaultheria (Golteria)
  11. Kalmia (Kalmia)
  12. Ledum (Bagno)
  13. Leucothoë (Kiścień)
  14. Lyonia (Lyonia)
  15. Menziesia (Menziesia)
  16. Oxycoccus (Żurawina)
  17. Oxydendrum (Kwasnodrzew)
  18. Pieris (Pieris)
  19. Rhododendron (Różanecznik)
  20. Vaccinium (Borówka)
  21. Zenobia (Zenobia)

W Kolekcji Roślin Wrzosowatych najbardziej znany jest rodzaj Rhododendron (ponad 400 taksonów). Za jego kolebkę uważane są trudno dostępne obszary górzyste Nepalu, Birma oraz południowo-zachodnie prowincje Chin. Nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów: rhodon = róża i dendron = drzewo. Najważniejsze podrodzaje to: Eurhododendron – różaneczniki zimozielone (rododendrony) i Anthodendron – różaneczniki o liściach sezonowych (opadających na zimę), zwane azaliami. Podział ten wynika ze względów praktycznych i nie jest ścisły, ponieważ niektóre azalie w sprzyjających warunkach pogodowych nie zrzucają liści na zimę lub zrzucają je częściowo. Różaneczniki reprezentowane są przez tysiące gatunków i odmian, różniących się charakterem wzrostu, trwałością ulistnienia, obfitością i terminem kwitnienia oraz kształtem i barwą kwiatów. Dobrze rosną w klimacie o wysokiej wilgotności powietrza. W Ogrodzie główna ekspozycja znajduje się w zachodniej części Arboretum (fot.4 i fot.5). W pobliżu Galerii, ,Fangorówka’’ można podziwiać najstarsze, ponad 30-letnie okazy różaneczników zimozielonych. Ważny fragment działu obejmujący gatunki i odmiany botaniczne różaneczników usytuowany jest we wschodniej części Arboretum, gdzie zgromadzono 112 taksonów pochodzących z Azji, Ameryki Północnej oraz Europy. Wiosną niezwykle atrakcyjnie prezentują się duże powierzchnie z kwitnącymi krzewami różanecznika żółtego (Rhododendron luteum) (V) – rodzimego gatunku będącego pod całkowitą ochroną prawną, odmiany japońskiej azalii miękkowłosej (Rhododendron molle subsp. japonicum) (IV-V) oraz azalii Schlippenbacha (Rhododendron schlippenbachii) (IV-V) – kwiatu narodowego Korei. W Kolekcji skompletowano 171 odmian uprawnych różaneczników zimozielonych. Jest to najliczniejszy, specjalistyczny zbiór rodzaju Rhododendron. Godne obejrzenia są cenne taksony zaliczane do grupy Catawbiense-Hybridum, charakteryzujące się wysoką mrozoodpornością (do około -34°C). Zostały wyhodowane przy współudziale różanecznika katawbijskiego (Rhododendron catawbiense). Są rozpowszechnione w Europie i doskonale nadają się do nasadzeń w Polsce. Wysokie krzewy prezentują się imponująco na przełomie maja i czerwca, kiedy rozpoczynają kwitnienie. Szczególną uwagę zwracają duże, kuliste kwiatostany o różnorodnych, intensywnych barwach. Prezentowane okazy charakteryzują się wysokimi walorami ozdobnymi. Do najciekawszych odmian należą między innymi: ‘America’ – o kwiatach ciemnoczerwonych (fot.6), ‘Catawbiense Boursault’ – o kwiatach liliowych z różowym nalotem, ‘Duke of York’ – o kwiatach różowych i Parsons Gloriosum’ – o kwiatach jasno-liliowo-różowych. (fot.7) Na terenie Ogrodu zgromadzono łącznie 130 odmian uprawnych azalii. Największa ekspozycja znajduje się w zachodniej części Arboretum. Rabata ma długość ponad 100 m i ciągnie się wśród rozległej trawiastej powierzchni będącej wspaniałym tłem dla kolorowych krzewów. Oglądana z perspektywy wygląda olśniewająco i stwarza niepowtarzalną atmosferę piękna. W okresie pełni kwitnienia urzeka bogactwem żywych, pastelowych barw oraz urodą kwiatów, które rozwijają się przed lub równocześnie z liśćmi. Dodatkowym elementem niektórych odmian jest intensywny zapach. Zmasowane kwitnienie krzewów rozpoczyna się zwykle w połowie maja a pojedyncze osobniki są dekoracyjne przez 2-4 tygodnie. Jesienią można podziwiać płomienne barwy liści azalii w różnych odcieniach żółci, pomarańczu i czerwieni.

Do najciekawszych azalii wielkokwiatowych należą: ’Berryrose’ – o kwiatach pomarańczowo-czerwonych, ’Corneille’ – o kwiatach jasnoróżowych, ’Golden Eagle’(fot.8) i ’Goldlack’ – o kwiatach pomarańczowo-żółtych, ‘Irene Koster’ – o kwiatach różowych, pachnących, ’Kestrel’ – o kwiatach pomarańczowo-czerwonych, ‘Pallas’ – o kwiatach łososiowo-różowych, ‘Pucella’ – o kwiatach intensywnie różowych, ‘Toucan’ – o kwiatach śmietankowo-białych. W ekspozycji rosną także krzewy odmian o liściach zimozielonych lub półzimozielonych, (fot.9) zwarte, niskie i obficie kwitnące (tzw. azalie japońskie): ‘Doubrava’ – o kwiatach karminowo-różowych, ‘Orlice’ – o kwiatach jasno-purpurowo-różowych, ‘Sázava’ – o kwiatach różowo-fioletowych.

W Ogrodzie można podziwiać 96 taksonów wrzosów i wrzośców, różnorodnych pod względem wysokości, pokroju, koloru kwiatów i liści.(fot.10).Wrzos pospolity (Calluna vulgaris) reprezentowany jest przez wiele ciekawych odmian uprawnych, których kwitnienie przyciąga uwagę od końca lata do późnej jesieni (VIII-XI). Warto wymienić chociażby niektóre z nich: ‘Annemarie’ – o kwiatach pełnych, różowych, ‘Dark Star’ or mubinoczerwonych kwiatach (fot.11), ‘Pink Alicia’ – o kwiatach różowych, nierozkwitających (tzw. odmiana pączkowa), dekoracyjna do trzech miesięcy. Wrzosiec czerwony (Erica carnea) jest zwiastunem wiosny w Ogrodzie. Zasadnicze kwitnienie 22 taksonów odbywa się w marcu i kwietniu. Do niezwykle atrakcyjnych odmian uprawnych należą: ‘Alba’ – o kwiatach białych, tworząca gęste, zwarte kępy o zielonych liściach, ‘Foxhollow’ o liliowo-różowych kwiatach i żółtych liściach.

Godna obejrzenia jest także Kolekcja Mało Znanych Roślin Wrzosowatych (więcej…) Rosnące tam osobniki to często unikaty prawie nie spotykane w ogrodach.

 
 
« powrót

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.