|
Kolekcja flory Polski (patrz plan Ogrodu)
|
- Kurator: mgr inż. Jolanta Podlasiak
- tech. ogr. Anna Gasek
- tech. ogr. Maria Krauze
Dane ogólne: liczba taksonów: 620
Powierzchnia: około 1,4 ha
Kolekcja Flory Polski prezentuje rośliny naturalnie występujące na terenie Polski.
Tutaj z bliska możemy podziwiać nie tylko rośliny pospolite, ale również i te których spotkanie w naturze jest utrudnione lub wręcz niemożliwe.
Podstawę Kolekcji stanowią gatunki roślin rodzimych dziko występujących, objętych ochroną gatunkową ścisłą i częściową oraz rośliny zagrożone wyginięciem.
Kolekcja składa się z kilku części: terenu na którym przedstawiane są gatunki roślin wybranych zbiorowisk roślinnych, powierzchni na której przedstawiono, w dużych jednorodnych grupach, wybrane gatunki roślin chronionych stanowisk cienistych, Rabaty Dydaktycznej, niewielkiej ekspozycji roślin źródliskowych oraz Kolekcji Roślin Górskich.
Rabata Dydaktyczna jest najstarszą częścią Kolekcji. Powstała w latach 1983-1984. Ze względu na zróżnicowane wymagania roślin względem światła podzielona została na dwie części. Pod okapem drzew, w części "cienistej" rabaty, posadzono gatunki roślin, które naturalnie występują w zbiorowiskach leśnych. Tutaj prezentowane są rośliny runa lasów liściastych, iglastych i mieszanych, między innymi: śnieżyczka przebiśnieg, wawrzynek wilczełyko, widłak goździsty i spłaszczony, paprotka zwyczajna, zimoziół północny, pomocnik baldaszkowy, dereń szwedzki, groszek wiosenny, zerwa kłosowa, podrzeń żebrowiec, żywiec gruczołowaty czy urdzik karpacki (fot. 1). Część "słoneczna" od 2001 roku znajduje się w przebudowie. W przyszłości prezentowana będzie na tym terenie roślinność wydmowa, flora ciepłych wapiennych wzgórz oraz rośliny Sudetów i Karpat ze szczególnym uwzględnieniem flory Beskidów.
Niewielką ekspozycję roślin źródliskowych, można oglądać pod starym dębem niedaleko Galerii "Fangorówka". Tutaj szczególną uwagę należy zwrócić na warzuchę polską (fot.2). Jest ona endemitem Polski, rośliną dwuletnią, rozmnażającą się głównie generatywnie Rośliny tego gatunku zasiedlały dawniej wywierzyska, drobne cieki na podłożu piaszczystym, miejsca dobrze nasłonecznione z wodą czystą, o niskiej temperaturze i obojętnym odczynie. Postępująca degradacja siedlisk doprowadziła do całkowitego osuszenia stanowisk naturalnych a tym samym do wyginięcia gatunku. Dzisiaj warzuchę polską możemy oglądać tylko w Ogrodach botanicznych bądź na stanowiskach zastępczych.
Obok warzuchy polskiej rosną: selery węzłobaldachowe, lulecznica kraińska (fot.3), długosz królewski oraz dwa gatunki z rodzaju kokoryczy.
W 2003 roku, po 5 latach budowy, udostępniono do zwiedzania Kolekcję Roślin Górskich (fot.4). Ekspozycja prezentuje florę polskich Karpat a w szczególności gatunki występujące na terenie Tatr, Pienin i Bieszczadów. Uwzględniając miejsce występowania w naturze oraz rodzaj podłoża, gatunki tatrzańskie posadzono w grupach prezentujących roślinność: szczelin i piargów na podłożu wapiennym i granitowym, wysokogórskich muraw i hal na podłożu wapiennym i granitowym, wyleżysk, ziołorośli, traworośli, zarośli subalpejskich, regla dolnego, skałek wapiennych w reglu dolnym oraz roślin żyznych łąk. Flora Pienin przedstawiana jest przez gatunki siedlisk łąkowych i muraw naskalnych, pasmo Bieszczadów reprezentują rośliny runa lasów dolnoreglowych i połonin.
Ekspozycja nie odwzorowuje dokładnie krajobrazu górskiego lecz stanowi tylko próbę przedstawienia najciekawszych wizualnych połączeń roślin charakterystycznych dla naszych polskich gór.
Ekspozycję można oglądać chodząc utwardzonymi drogami u podnóża gór bądź wspiąć się na szczyty czerwonym szlakiem.
Na dwóch najwyższych wzniesieniach prezentowana jest roślinność tatrzańska. Wędrując szczytami możemy podziwiać między innymi rośliny szczelin i piargów: maka alpejskiego, różeńca górskiego, wiechlinę alpejską w odmianie żyworodnej, wysokogórskich muraw i hal: dębika ośmiopłatkowego (fot.5),
goryczkę Klusjusa, szarotkę alpejską (fot.6); traworośli np. jastrzębca pomarańczowego czy zarośli subalpejskich z jałowcem pospolitym w odmianie halnej. Na granicy wapiennych i granitowych skał znajduje się oczko wodne z którego wypływa strumień imitujący potok górski. Opuszczając skałki płynie on po równym terenie wśród ziołorośli z arcydzięglem litworem i łąk z pierwiosnkiem wyniosłym . Dopływa do ściany wiekowego drzewostanu pod okapem którego posadzono rośliny występujące w reglu dolnym.
Schodząc z górek tatrzańskich, na dwóch kolejnych wzniesieniach, możemy oglądać wybrane gatunki roślin naturalnie występujące na terenie Pienin. Tutaj zobaczymy między innymi: języcznika zwyczajnego , złocienia zawadzkiego (fot.7), chabra barwnego w odmianie pienińskiej, pszonaka pienińskiego czy jałowca sabińskiego.
Z "Pienin" kierujemy się w stronę ściany lasu - starego drzewostanu dębowo-lipowego. Na łagodnie ukształtowanej skarpie o wschodniej wystawie słonecznej, zgromadzono rośliny prezentujące florę Bieszczadów.
Na trawiastym zboczu posadzono między innymi: chabra Kotschyego (fot.8), wiechlinę Chaixa, goździka skupionego, koźibroda łąkowego,
śnieżycę wiosenną w odmianie karpackiej (fot.9), smotrawę okazałą i lepnicę karpacką.
W bliskim sąsiedztwie znajduje się, wykonany w stylu góralskim domek. Spełnia on rolę punktu informacyjnego. W gablotach znajdujących się wewnątrz znajdziemy podstawowe wiadomości dotyczące polskich gór, ogólne założenia i dane o Kolekcji oraz krótkie informacje o roślinach górskich tych pospolitych, chronionych, zagrożonych będących reliktami czy endemitami w Tatrach, Pieninach i Bieszczadach.
Strudzeni wędrówką górską możemy zrelaksować się słuchając szumu potoku bądź odpocząć na ławeczkach w sąsiedztwie kosodrzewiny i sosny limby wśród której utworzono wrzosowisko.
Z dokładnym planem Kolekcji Roślin Górskich oraz krótkimi informacjami o aktualnie kwitnących roślinach zapoznają zwiedzających tablice informacyjne umieszczone w pobliżu dróg prowadzących do ekspozycji.
Budowa Kolekcji Roślin Górskich Flory Polski była możliwa dzięki dofinansowaniu inwestycji przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Zdjęcia wykonali:
fot.1, 3, 8, 9 - W. Gawryś
fot.2 - W. Podkańska
fot.4, 5, 6, 7 - Z. Gromadzki
[Strona główna] [Plan Ogrodu] [Centrum Ogrodnicze] [Fundacja Homo et Planta] [Historia Ogrodu] [Nauka i kolekcje] [Kolekcje roślin] [Działalność naukowo-dydaktyczna] [Centrum edukacji przyrodniczo-ekologicznej] [Działalność naukowo-badawcza] [Aktualności] [Działalność kulturalna]
[Rośliny sadownicze] [Kolekcje warzyw] [Rośliny lecznicze] [Kolekcja flory Polski] [kolekcje roślin drzewiastych] [kolekcje roślin tropikalnych i subtropikalnych] [Byliny] [Irysy i rośliny cebulowe] [kolekcje róż] [Indeks rodzajów] [Index seminum] [Stan kolekcji roślinnych] [Działalność naukowo-dydaktyczna] [Rada Naukowa] [Działalność wydawnicza] [Historia Ogrodu] [Dorobek naukowy] [Stopnie naukowe] [Konferencjie krajowe] [Konferencjie międzynarodowe] [Zakład oceny i ochrony bioróżnorodności roślin] [Zakład kolekcji botanicznych i ogrodniczych] [Pracownia zachowania różnorodności biologicznej Górnego Śląska] [Pracownia ekologii stosowanej] [Pracownia biotechnologii roślin]