instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Bez koralowy (Sambucus racemosa)

 

  • Rodzina: piżmaczkowate - Adoxaceae (przewiertniowate Caprifoliaceae)
  • Synonimy: dziki bez koralowy
  • Nazwy zwyczajowe: kalinka,
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony
  • Występowanie na świecie: Eurazja i Ameryka Północna w strefie klimatu umiarkowanego, dalej w górach na południu USA
  • Występowanie w Polsce: częsty na południu, na północy rzadki, może tylko zdziczały?
  • Ochrona i zagrożenie: nie chroniony i nie zagrożony
  • Siedliska: widne lasy, poręby, zarośla, zwłaszcza na żyznych, zasobnych w azot glebach,. Na północy Polski, parki, ogrody, dzikie wysypiska śmieci
  • Charakterystyka ogólna: duży krzew lub niskie drzewo, podobny do lepiej znanego bzu czarnego, ale delikatniejszy, wcześniej kwitnie i owocuje, ma mniejsze liście, czerwone owoce. Kora zwykle ciemnobrunatna, na młodych gałązkach jaśniejsza.
  • Liście: naprzeciwległe, pozbawione przylistków, 5-7 listkowe, ciemniejsze i mniejsze niż u bzu czarnego, o grubo piłkowanych, eliptycznych listkach, rozwijają się razem z kwiatami
  • Kwiaty: drobne, zielonawe, potem żółtobiałe, zebrane w wydłużone, okrągłe wiechy, przedsłupne lub równoczesne. Kwitnie w kwietniu i początkach maja.
  • Owoce: soczyste pestkowce, koralowo czerwone jak u kaliny koralowej, mniejsze niż u bzu czarnego i zebrane w stożkowate wiechy. Dojrzewa w czerwcu-lipcu.
  • Wykorzystanie: ważna roślina ozdobna, liczne kultywary o nietypowym ulistnieniu (złotym, burgundowym) np.: ‘Sutherland Gold’, ‘Lemony Lace’, ‘Black Lace’. Zalecany do ogrodów podmiejskich.
  • Własności trujące: Pestkowce trujące, zawierają glikozydy, olejki eteryczne i alkaloidy. Spożyte wywołują mdłości, biegunki, wymioty i bóle głowy. W Rosji, Japonii i przez rdzennych Amerykanów („Indian”) bywają jadane po długim gotowaniu lub smażeniu. Używano ich także jako leku wykrztuśnego, przeczyszczającego i wczesnoporonnego.
  • Ciekawostki: azotolubny, wskaźnik miejsc po latrynach i zagrodach dla zwierząt. Gatunek o ogromnym zasięgu obejmującym Eurazję i Amerykę Północną (tak wybrzeża Pacyfiku jak Atlantyku co jest rzadkim zjawiskiem biogeograficznym), rozpadający się na szereg osobnych podgatunków, podnoszonych niekiedy do rangi osobnych gatunków. W USA i Kanadzie zapylany także przez kolibry.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.