instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny –
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Sosna limba (Pinus cembra)

 

  • Rodzina: sosnowate - Pinaceae
  • Synonimy: limba europejska
  • Nazwy zwyczajowe: limba
  • Ochrona i zagrożenie: objęta ścisłą ochroną gatunkową od 1919 roku, od 2014 chroniona częściowo.
  • Występowanie na świecie: góry środkowej Europy: Karpaty, Alpy.
  • Występowanie w Polsce: jedyne naturalne stanowisko występowania jest w Tatrzańskim Parku Narodowym, w Tatrach Wysokich: w rejonie Morskiego Oka, Doliny Roztoki, Doliny Waksmundzkiej i Pańszczycy. Rośnie na wysokości od 1270 m npm do 1600 m npm, w reglu górnym i piętrze kosodrzewiny. Sztucznie została wprowadzona na Babią Górę, w Gorce, w masywie Śnieżnika w Sudetach i na niżu.
  • Siedliska: światłolubny gatunek, rosnący na żyznych glebach i w wilgotnym klimacie.
  • Charakterystyka ogólna: drzewo dorastające do ok. 25 m wys. o gęstej, jajowatej koronie u okazów rosnących na otwartej przestrzeni. Żyje ok. 400 lat. W Alpach do 1000 lat. Rośnie bardzo powoli.
  • Igły: długości 5-12 cm, zebrane po 5 szt. na krótkopędach.
  • Kwiaty: jednopienne, żeńskie szyszeczkowate na szczycie tegorocznego przyrostu, męskie w jego dolnej części. W litych drzewostanach zakwita i owocuje dopiero ok.70-80 roku życia. Okazy szczepione wcześniej zawiązują szyszki.
  • Szyszki: jajowate ok. 8 cm dł., przed dojrzeniem fioletowe. Opadają wraz z nasionami. Nasiona ok. 1cm dł., bez skrzydełek, jadalne. Lata nasienne występują co 8-10 lat.
  • Wykorzystanie: wartościowe drzewo do sadzenia w miastach, w rejonach przemysłowych. Odporna na niekorzystne czynniki: mróz, okiść, silne wiatry (głęboki system korzeniowy), szkodniki i choroby (rdzę wejmutkowo-porzeczkową). Niezbyt twarde drewno o pięknej ciemnozłotej barwie wykorzystywane było dawniej do rzeźbienia, wyrabiano z niego naczynia i instrumenty muzyczne. Nie są natomiast znane przypadki stawiania na Podhalu budynków z drewna limbowego, choć czasem używano go jako materiału budulcowego na podłogi, ramy okienne czy też boazerie.
  • Ciekawostki: szyszki bywają przed dojrzeniem niszczone przez wiewiórki. Nasiona często zjadane są przez orzechówki (ptaki żyjące głównie w Karpatach), które chowając w ziemnych schowkach nasiona, przyczyniają się do rozsiewania limby. Z pędów i żywicy wytłaczano różne maści i oleje. Najbardziej popularny był tzw., ”balsam karpatsky’’, który jak podają stare przekazy, podobno leczył skaleczenia, oparzenia, ukąszenia żmij i ścierał piegi, a -„wklepany w czoło, rozum odnajdował, jeśli się komu nieszczęśnie zawieruszył’’. Podobna sosna do limby to sosna syberyjska potocznie zwana, ,cedrem syberyjskim’’(sosna limba odm. syberyjska, Pinus cembra var. sibirica (Du Tour) A.E.Murray), której nasiona nazywane są , ,orzeszkami cedrowymi’’, występuje w europejskiej części Rosji aż po Mongolię.
  • Okazy pomnikowe w Polsce: starsze okazy często są spotykane w parkach przypałacowych i dworskich. W Tatrzańskim Parku Narodowym nad Morskim Okiem, na stoku przy szlaku, rośnie drzewo które ma około 230 lat i 213 cm obwodu. Druga potężna limba mająca 186 cm obwodu rośnie nad samą taflą stawu.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.