instagram
fb
en
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny –
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie
Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny
Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie

Świerk pospolity (Picea abies)

 

  • Rodzina: sosnowate - Pinaceae
  • Synonimy: Picea excelsa (Lam)Link, Picea vulgaris Link
  • Nazwy zwyczajowe: choinka, smrek
  • Ochrona i zagrożenie: gatunek nie chroniony i nie zagrożony.
  • Występowanie na świecie: Europa Północna, od Norwegii po Rosję, Alpy, Bałkany, wschodni Ural, Ameryka Północna.
  • Występowanie w Polsce: pospolity z wyjątkiem północno - zachodniej części kraju, rzadziej na nizinie Podlaskiej i Mazowieckiej.
  • Siedliska: wytrzymały na niedobór światła, gleby świeże, wilgotne od bardzo kwaśnych do umiarkowanie kwaśnych, w zbiorowiskach borów świerkowych i jodłowo świerkowych.
  • Charakterystyka ogólna: zimozielone, jednopienne drzewo, wysokości 30-40 m o koronie stożkowatej, konarach w nieregularnych okółkach, z wyrastającymi pomiędzy nimi pojedynczymi gałązkami. Kora czerwonobrązowa, łuszcząca się, zmienna w budowie. Żyje do 250 lat lub dłużej.
  • Igły: krótkie, zaostrzone, 1-3 cm, ostro zakończone, ciemnozielone i błyszczące, o romboidalnym przekroju poprzecznym, ułożone równomiernie na gałązkach. Trwałość igieł 5 – 7 lat.
  • Kwiaty: żeńskie są czerwono fioletowe, szyszeczkowate o długości 2 cm, wyrastają pionowo na końcach pędów, kwiaty męskie to podłużne, żółte kotki długości 1,0-1,5 cm zwisające blisko pędu. Kwitnie w kwietniu – maju.
  • Szyszki gładkie, zwisające, 10-15 cm długości, początkowo zielone później jasno-brązowe, opadające w całości, dojrzewają jesienią pierwszego roku, nasiona wysypują się z szyszek w drugiej połowie zimy lub na wiosnę następnego roku. Zaczyna obradzać szyszki w wieku 30 – 40 lat, w zwartym drzewostanie około 60 – 70 lat.
  • Wykorzystanie: do produkcji instrumentów muzycznych, w stolarstwie, budownictwie, jeden ze stałych elementów Świąt Bożego Narodzenia. Zarówno gatunek jak i jego liczne odmiany stosowany jako roślina ozdobna do obsadzania parków i ogrodów.
  • Ciekawostki: legendarne skrzypce Stradivariusa zawdzięczają swój dźwięk szczególnym właściwościom drewna świerkowego. Nasiona świerka stanowią istotne źródło pożywienia wielu ptaków i mniejszych zwierząt leśnych, w tym dzięciołów, wiewiórekryjówek. Wyróżnia się wyjątkowo płytkim i rozległym systemem korzeniowym (tzw. system talerzowy), wskutek czego jest podatny na wywroty (wiatrowały). W Beskidzie Śląskim w okolicy miejscowości Wisła i Istebna występuje lokalna forma świerka pospolitego tzw. świerk istebniański. Drzewa te charakteryzują się szybkim i wysokim wzrostem, znacznymi zdolnościami adaptacyjnymi oraz dużą odpornością na choroby i szkodniki. Od kilkudziesięciu lat sadzonki i nasiona świerków istebniańskich są jednym z najcenniejszych leśnych materiałów rozmnożeniowych, który Lasy Państwowe eksportują m.in. do bardzo wymagających pod tym względem krajów skandynawskich.
  • Okazy pomnikowe w Polsce: Wieś Zawoja - wiek około 350 lat, 38 m wysokości, obwód 418 cm, góra Sokolica na wysokości 1227m n.p.m. - wiek około 300-400 lat, obwód 405 cm, Strzelce Opolskie - wiek 364 lata, 34,5 m wysokości, 413 cm w obwodzie. Kowary (dolnośląskie) – wiek około 250 lat, 33 m wysokości, 430 cm obwodu, Warcino (pomorskie) – około 200 lat, 34 m wysokości i 386 cm obwodu.

 

 

PLAN OGRODU    drukuj

Aby przejść do opisu wybranych kolekcji roślin, kliknij interesujący Cię obszar na planie.